แบบจำลองการเคลื่อนที่ของคลื่นกลและคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
สังเกตการเหนี่ยวนำสนามแม่เหล็ก-สนามไฟฟ้าในอวกาศ (ไม่อาศัยตัวกลาง) เทียบกับคลื่นกล
เลือกประเภทคลื่น
สาระสำคัญคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า:
เกิดจากการเหนี่ยวนำต่อเนื่องกันระหว่าง สนามไฟฟ้า ($\vec{E}$) และ สนามแม่เหล็ก ($\vec{B}$) ในแนวตั้งฉากกัน สามารถเคลื่อนที่ผ่านสุญญากาศในอวกาศได้โดยไม่อาศัยตัวกลาง!
แผนภาพสเปกตรัมคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าตามแบบเรียน สสวท.
เรียงลำดับตามพลังงาน ความถี่ และความยาวคลื่น พร้อมแผนภาพขยายช่วงแสงที่มองเห็นได้ (Visible Light)
แสงที่มองเห็นได้ (Visible Light)
ลักษณะสำคัญและการใช้งาน:
โหลดข้อมูล...
การมองเห็นของสิ่งมีชีวิต, การสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช, เทคโนโลยีกล้องถ่ายภาพ/เลเซอร์
แสงเลเซอร์หรือแสงจ้าเกินไปอาจทำลายเซลล์เรตินาในดวงตาอย่างถาวร
Waves & EM Spectrum Quest
ภารกิจไขปริศนาสืบชะตาเรื่องคลื่นกลและคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ทดสอบความเข้าใจเรื่องตัวกลาง สเปกตรัม การนำไปใช้ประโยชน์ และการคำนวณ!
กติกาการเล่นภารกิจสืบชะตา:
- เลือกชื่อทีมของคุณ ร่วมกันคิดวิเคราะห์คำตอบจากเนื้อหาบทเรียน
- ตอบคำถามทั้งหมด 5 ด่าน ครอบคลุมเรื่องคลื่นกล คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า สเปกตรัม และอุณหภูมิดาวฤกษ์
- ข้อละ 100 คะแนน รับเกียรติบัตรยอดนักฟิสิกส์คลื่นเมื่อผ่านภารกิจ!
คำถามกำลังโหลด...
ภารกิจเสร็จสิ้น!
ขอแสดงความยินดีกับ
สรุปสาระสำคัญ เรื่อง คลื่นกล vs คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (สสวท. ม.3)
ตารางเปรียบเทียบ คลื่นกล และ คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
| หัวข้อเปรียบเทียบ | คลื่นกล (Mechanical Wave) | คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetic Wave) |
|---|---|---|
| 1. การอาศัยตัวกลาง | ต้องอาศัยตัวกลาง ในการส่งผ่านพลังงาน (เช่น น้ำ อากาศ สปริง) | ไม่ต้องอาศัยตัวกลาง สามารถส่งผ่านสุญญากาศในอวกาศได้ |
| 2. กลไกการเกิด | เกิดจากพลังงานไปรบกวนอนุภาคตัวกลางทำให้เกิดการสั่น | เกิดจากการเหนี่ยวนำต่อเนื่องกันของ สนามไฟฟ้า และ สนามแม่เหล็ก |
| 3. ตัวอย่างคลื่น | คลื่นน้ำ, คลื่นเสียง, คลื่นในเส้นเชือก, คลื่นแผ่นดินไหว | คลื่นวิทยุ, ไมโครเวฟ, อินฟราเรด, แสง, UV, รังสีเอกซ์, รังสีแกมมา |
| 4. อัตราเร็วในสุญญากาศ | 0 m/s (เคลื่อนที่ผ่านสุญญากาศไม่ได้) | ประมาณ $3 \times 10^8$ m/s (ความเร็วแสง $c$) |
กิจกรรมสร้างเครื่องตรวจสอบสเปกตรัมของแสงอย่างง่าย (Spectroscope)
เมื่อส่องดูแสงจากแหล่งกำเนิดแสงที่แตกต่างกันผ่านแผ่นเกรตติง หรือแผ่น CD/DVD จะเห็นแถบสเปกตรัมกระจายออกเป็นสีต่าง ๆ: